مطالب عمومی

سیستم جوهررسانی، قطعات و شرح وظایف آنها

سیستم جوهررسانی

قطعات سیستم جوهررسانی و شرح دقیق همه قطعات و وظایف آنها

در دستگاه‌های جوهرافشان، سیستم جوهررسانی به سیستمی اطلاق میشود که مایع مرکب مورد نیاز هد دستگاه را از مخزن اصلی جوهر تا هد هدایت میکند ، در این دستگاه‌ها از انواع مدل این سیستم استفاده گردیده که ما در این مطلب اجزاء، قطعات، نحوه کارکرد و شرح آنها را برای شما بیان میکنیم.

انواع سیستم جوهررسانی

در دستگاه‌های جوهرافشان از چند نوع سیستم جوهررسانی استفاده میشود که در این مطلب دو نوع آن را مورد بررسی قرار میدهیم، سیستم جوهررسانی خلاء و سیستم جوهررسانی فشار منفی که مسیر هر دوی این سیستم‌ها تا ساب‌تانک یکی بوده و از ساب‌تانک به بعد تفاوت‌هایی اساسی با هم دارند.

سیستم جوهررسانی خلاء

در سیستم جوهررسانی خلاء، جوهر براساس خاصیت موئینگی مایع و فشار خلاء موجود در سیستم جوهر به سمت دمپر هد هدایت میشود و وارد هد میشود، هیچ فشار پمپ یا فشار دیگری پشت مایع نیست که مرکب را هل دهد و تا زمانی که هوا در این مسیر رخنه نکند، جوهر به مسیر خود ادامه میدهد.

این سیستم بسیار شبیه کشیدن بنزین توسط شیلنگ از باک خودرو است، که بواسطه یک عدد شیلنگ و فشار خلاء که با دهان ایجاد میکنیم میتوانستیم یک باک کامل بنزین را تخلیه کنیم.

سیستم جوهررسانی در دستگاه‌های سالونت و اجزای و قطعات آن

مسیر جوهر از مخزن یا دبه جوهری که شما قرار میدهید بدین شرح است.

در دستگاه‌های سالونت‌بیس جوهر از مخزن توسط یک عدد پمپ جوهر بوسیله شیلنگ مخصوص جوهر سالونت از دبه کشیده شده و از فیلتر استوانه ای رد شده و مسیر طولانی چند متری از داخل زنجیر را طی میکند و به مخزن جوهر کوچکتری به نام ساب‌تانک میرسد.

جوهر تا اینجا(ساب‌تانک) با فشاری که پمپ به پشت آن میاورده به ساب‌تانک رسیده ولی از ساب‌تانک تا هد با خاصیت موئینگی مایع و یا سیستم خلاء به هد میرسد و هیچ فشار پمپی نیست که جوهر را از ساب‌تانک تا هد هدایت کند و این برعکس برداشت بسیاری از دستگاه داران است که تصور میکنند جوهر با فشار پمپ جوهر به پشت هد میرسد.

زمانی که شیلنگ جوهر ساب‌تانک به هد خالی میشود، تصور غلط این است که پمپ جوهر اون رنگ درست کار نمی‌کند، در صورتی که اگر ساب‌تانک شما خالی شده ممکن است مشکل از پمپ جوهر باشد ولی مسیر کوتاه ساب‌تانک به هد هیچ ربطی به پمپ جوهر ندارد و پمپ جوهر وظیفه اش صرفاً رساندن جوهر از مخزن اصلی مرکب تا ساب‌تانک پشت یا بالای کرئیج است.

اجزاء تشکیل دهنده سیستم جوهر رسانی در دستگاه‌های سالونت

قطعات این سیستم جوهررسانی از مخزن جوهر تا هد شامل، شیلنگ جوهر ، پمپ جوهر ، فیلتر استوانه ای ، ساب‌تانک‌ها، شیربرقی یا مگنت هوا و پمپ هوا میشود که ما در زیر هر کدام از آنها را شرح مختصری میدهیم.

  1. پمپ جوهر  : پمپ جوهر یکی از مهمترین قطعات این سیستم از دستگاه چاپ است، این قطعه دقیقاً یک پمپ مخصوص مایع است و فقط مرکب دستگاه چاپ را از مخزن اصلی آن که دبه جوهر باشد به سمت ساب‌تانک هدایت میکند و هیچ مسئولیت دیگری ندارد.

    (تصور اشتباهی که وقتی جوهر از ساب‌تانک به هد نمی‌رسد مشکل از پمپ جوهر است، تصوری اشتباه است)

    این پمپ ها (بر روی لیبل آنها ذکر شده use : Liquid) در دستگاه‌های سالونت‌بیس در دو نوع 3 وات با دبی 100 – 200 میلی لیتر در دقیقه و 7 وات با دبی 300 – 400 میلی لیتر در دقیقه وجود دارند که میتوان از هر دو در همه دستگاه‌ها استفاده کرد و اگر دستگاه شما پمپ 3 وات دارد میتوان از پمپ 7 وات به جای آن استفاده کرد و بالعکس و صرفاً میزان دبی پمپاژ متفاوت است.

  2. شیلنگ جوهر : شیلنگ‌های جوهر در سایزهای مختلف مخصوص دستگاه‌های مختلف است که در همه جای دستگاه وجود دارد ، این شیلنگ‌ها مسیر جوهررسانی از مخزن یا دبه جوهر به پمپ ، از پمپ به فیلتر استوانه ای (در برخی دستگاه‌ها فیلتر استوانه ای قبل از پمپ نصب شده است) ، از فیلتر استوانه ای در مسیر بلند زنجیر به پشت کرئیج و ساب‌تانک و از ساب‌تانک به هد را تشکیل میدهند.
  3. فیلتر جوهر : فیلترهای مسیر جوهر معمولاً مابین پمپ و ساب‌تانک قرار میگیرند به صورتی که دقیقاً بعد از پمپ فیلتر استوانه‌ای و در برخی دستگاه‌ها در ورودی ساب‌تانک فیلتر سکه‌ای قرار میگیرد ، همچنین این فیلتر در دستگاه‌های فشار منفی بالای سر هد نیز نصب میشود، فیلتر همانطور که نامش گویاست یک رابط است که ناخالصی مرکب شما را فیلتر میکند (برای فهم بیشتر و اهمیت فیلتر مطلب اهمیت فیلتر در دستگاه‌های جوهرافشان (راهنمای تخصصی) را بخوانید)
  4. ساب‌تانک جوهر  :  ساب‌تانک مخزن کوچکی از جوهر است که بر روی کرئیج سوار است و وظیفه تامین جوهر آنی هد را دارد، این مخزن کوچک بوسیله شناوری که در آن تعبیه شده است از طریق هدبرد و بوسیله کابل رابط فی مابین هدبرد و مادربرد یا InkBoard به پمپ اطلاع میدهد که چه زمانی شروع به کار کرده و جوهر را پمپاژ کند و چه زمانی پمپاژ را متوقف نماید.
  5. خروجی جوهر ساب‌تانک به هد از طریق شیلنگ است که در این مسیر کوتاه به هیچ عنوان نباید حباب هوا داشته باشیم، این مسیر در بیشتر دستگاه‌ها به صورت سیستم جوهررسانی خلاء وجود دارد و فقط گاهی اوقات با فشار باد که بر بالای مرکب داخل ساب‌تانک وارد میشود حباب احتمالی گرفته میشود و در برخی دستگاه‌های صنعتی نیز به صورت سیستم فشار منفی مرکب هد را تامین میکند.

    سیستم جوهررسانی خلاء سیستم بسیار ساده و قابل درکی است اما سیستم جوهررسانی فشار منفی که در زیر اشاره کمی به آن شده است کمی پیچیده تر است.

    ورودی هوای ساب‌تانک معمولاً با یک رنگ دیگر بر روی ساب‌تانک مشخص شده است و یا اگر از بیرون نگاه ساب‌تانک کنید همه ورودی و خروجی ها یک شیلنگ از بالا به پائین دارند اما ورودی هوا هیچ شیلنگی ندارد، در ساب‌تانک و سبدی که در پشت کرئیج آنها را حمل میکنند مسئله بسیار بسیار مهم سطح جوهر است که باید در جای مشخصی تنظیم شود که نه در زیر هد قطره جمع شود و نه جوهررسانی به هد در حین چاپ دچار اختلالی گردد.

  6. ساب‌تانک هوا:  ساب‌تانک هوا مخزن کوچک دیگری است که در برخی از دستگاه‌ها استفاده شده و از همه ساب‌تانک‌ها یا همه شیربرقی‌ها یک ورودی به این ساب‌تانک میرسد، کاربری آن نیز این است که اگر شناور ساب‌تانک‌های جوهر به درستی عمل نکنند و جوهر اصطلاحاً OverLoad کند جلوی پمپ شدن بیشتر جوهر به ساب‌تانک بگیرد، عملکرد سنسور آن نیز برعکس عملکرد سنسور ساب‌تانک‌های جوهر است و در زمانی که پر میشود آلارم میدهد و با این آلارم به مادربرد اطلاع میدهد که برق تمامی پمپ‌های جوهر را قطع کند.
  7. پمپ هوا یا پمپ پرج :  پمپ هوا یا پمپ پرج دستگاه در هنگام پرج استفاده میشود به این صورت که شما با فشردن دکمه پرج در هنگام هدگرفتگی برق 24 ولت را همزمان به پمپ هوا و شیر برقی انتقال میدهید و پمپ هوا با فوت کردن داخل ساب‌تانک از طریق شیر برقی به بالای جوهر فشار آورده و جوهر را به سمت هد هل میدهد و با جمع شدن قطره زیر هد هدگرفتگی رفع میگردد. (دقت کنید که فقط در هنگام پرج کردن، پشت جوهر فشار پمپ هواست و در حالت چاپ یا آماده به کار دستگاه هیچ فشار پمپی پشت جوهر نیست)
  8. شیربرقی یا مگنت هوا  :شیر برقی یا مگنت هوا همانگونه که از نامش پیداست یک عدد مگنت برقی است که با برق 24 ولت دی سی فعال میشود و مسیر هوای ساب‌تانک را عوض میکند.در نصب ابتدایی شیر برقی (شیر برقی سه پورت) شما میبایست با شیر برقی خاموش، داخل پورت بالایی بدمید و ببینید هوا از کدوم پورت خارج میشود و همان پورت رو با شیلنگ مناسب به ورودی هوای ساب‌تانک وصل کنید تا در حالت چاپ یا آماده به کار دستگاه ، ساب‌تانک جهت خروج هوای اضافی داخل آن به خروجی هوا وصل باشد. اما سر دیگر شیربرقی به خروجی پمپ هوا وصل میشود و در هنگام پرج که شما شیر برقی را با برق 24 ولت دی سی فعال مینمائید مگنت داخل آن فعال شده و مسیر هوای شیر برقی عوض شده و دو پورت پائین به هم راه پیدا میکنند که در نتیجه هوای پمپ هوا به ساب‌تانک راه یافته و موجب فشار بر روی جوهر میشود و جوهر پرج میشود و هدگرفتگی شما رفع میگردد.

سیستم جوهررسانی در دستگاه‌های اکوسالونت و اجزای و قطعات آن

در دستگاه‌های اکوسالونت سیستم جوهررسانی به صورت همان سیستم جوهررسانی خلاء دستگاه‌های سالونت‌بیس است که قطعات متفاوتی دارند.

این سیستم بدین گونه طراحی شده است که در اکثریت دستگاه‌ها جوهر درون یک مخزن در بالای دستگاه ریخته میشود و از طریق یک یا دو خروجی به کارتریج پائین خود هدایت میشود و از آنجا توسط خروجی سوزنی یا شیلنگی از بالای کارتریج و از داخل زنجیر به دمپر بالای هد رسیده و هر زمان هد نیاز به جوهر داشته باشد با همین سیستم به صورت دائم ادامه پیدا میکند.

هر زمان هم که شما هدگرفتگی داشتید یک کپ به هد چسبیده و توسط یک پمپ مکش جوهر (همان پمپ جوهر دستگاه‌های سالونت) جوهر را اصطلاحاً ساکشن کرده و هدگرفتگی را برطرف میکند.

اجزاء تشکیل دهنده سیستم جوهر رسانی در دستگاه‌های اکوسالونت

قطعات متفاوت سیستم جوهررسانی خلاء در دستگاه‌های اکوسالونت شامل ، بالک یا مخزن جوهر بالای دستگاه ، کارتریج ، دمپر ، استیشن و کپ است که در زیر به آنها اشاره ای کوتاه میکنیم.

  1. بالک یا مخزن جوهر  :  بالک ، باک یا مخزن جوهر، مخزنی 1.5 یا 2 لیتری است که در بالای دستگاه تعبیه میگردد و جوهر اولیه درون آن ریخته میشود و از آنجا توسط یک یا دو خروجی به کارتریج زیر آن هدایت میگردد، برخی دستگاه‌ها از بالک استفاده نکرده و فقط از کارتریج‌هایی استفاده میکنند که قابلیت ریختن جوهر درون آنها هست.
  2. کارتریج جوهر  :  مخزنی 220 میلی لیتری (سی سی) که در زیر بالک قرار میگیرد و معمولاً دارای یک شناور ساده (عملکرد آن مشابه شناوری است که شما درون کولر خود میبینید) هستند، کارتریج‌ها دارای یک ورودی جوهر از بالا هستند که شناور روی آن قرار میگیرد و خروجی آن نیز در پشت آن است که از طریق یک سوزن است و یا در بالای کارتریج حفره ای دارد که شیلنگ را تا انتهای کارتریج داخل میکنیم، در تمامی دستگاه‌های اکوسالونت به مانند ساب‌تانک، سطح کارتریج بسیار بسیار مهم است
  3. دمپر :  مخزنی بسیار کوچک با ظرفیت فقط چند سی سی که در بالای هد نصب میشود و جوهر خود را از طریق یک شیلنگ جوهر از کارتریج مستقیماً تامین میکند، این سیستم نیز به مانند سیستم ساب‌تانک به هد در دستگاه‌های سالونت‌بیس از سیستم جوهررسانی خلاء استفاده میکند بدین صورت که به هیچ عنوان نباید حباب هوایی در این مسیر دیده شود. نکته قابل توجه در دمپر این است که به دلیل اینکه عموماً در دستگاه‌های اکوسالونت هیچگونه فیلتری تعبیه نشده (بهتر است که بین راه مسیر باک به کارتریج از یک فیلتر سکه‌ای استفاده شود) ، درون دمپر یک فیلتر بسیار کوچک وجود دارد که این مسئله سبب آن میشود که شما نیاز دارید در بازه‌های زمانی 6 تا 9 ماه دمپر هدهای خود را تعویض نمائید.
  4. استیشن و کپ :  استیشن دستگاه‌های اکوسالونت دارای یک یا دو عدد کپ است که به صورت موتور دار و پلاستیکی موجود است و صرفاً برای چسبدن به زیر هد و مکش جوهر از هد جهت رفع هدگرفتگی است ، سیستم رفع هدگرفتگی در دستگاه‌های اکوسالونت به مانند دستگاه‌های سالونت نیست که توسط پمپ هوا از پشت ساب‌تانک به جوهر فشار وارد کند و جوهر به سرهد برسد، این سیستم بدین گونه طراحی شده است که استیشن و کپ که بر روی آن قرار دارد به زیر هد چسبیده و جوهر را توسط یک پمپ از زیر هد مکش میکنند و سپس توسط یه وایپر (چیزی شبیه تی) زیر هد را تمیز میکند و هد آماده به کار میشود.

اجزای اصلی سیستم جوهررسانی و وظیفه هرکدام

قطعه وظیفه اصلی نکته فنی مهم
مخزن جوهر (Ink Tank) ذخیره و تأمین جوهر ورود هوا باید کنترل‌شده باشد
پمپ جوهر انتقال جوهر از دبه تا ساب‌تانک فقط تا ساب‌تانک، نه تا هد
فیلتر جوهر جلوگیری از ورود ذرات تعویض دوره‌ای حیاتی است
ساب‌تانک جوهر تامین آنی جوهر هد سطح جوهر باید تنظیم باشه
ساب‌تانک هوا جلوگیری از OverLoad جوهر در حالت پر، آلارم میده
کارتریج مخزن واسط زیر بالک سطح کارتریج حیاتیه
شیلنگ جوهر انتقال جوهر نباید هوا بکشد یا تا شود
دمپر مخزن واسط کوچک + فیلتر داخلی مصرفی و حساس
هد چاپ پاشش جوهر روی مدیا به شدت وابسته به سلامت کل مسیر

شماتیک مسیر حرکت جوهر در دستگاه چاپ دیجیتال

مسیر جوهر در دستگاه‌های سالونت بیس
🟦 مخزن جوهر ⬇ 🟨 پمپ جوهر ⬇ 🟥 فیلتر جوهر ⬇ 🟩 شیلنگ انتقال جوهر ⬇ 🟧 ساب تانک جوهر⬇ 🟥 شیلنگ انتقال جوهر به هد ⬇ 🟧 هد چاپ
مسیر جوهر در دستگاه‌های اکوسالونت
🟦 مخزن جوهر ⬇ 🟨 فیلتر جوهر(توصیه شده) ⬇ 🟩 شیلنگ انتقال جوهر ⬇ 🟧 کارتریج جوهر ⬇ 🟨 شیلنگ انتقال جوهر ⬇ 🟧 دمپر ⬇ 🟥 هد چاپ

هر اختلال در هر یک از این مراحل می‌تواند باعث افت کیفیت چاپ، هوا گرفتن مسیر یا آسیب مستقیم به هد شود.

سیستم جوهررسانی فشار منفی یا Negative Pressure System

سیستم جوهررسانی فشار منفی، سیستم نسبتاً پیچیده تری نسبت به جوهررسانی خلاء یا فشار مثبت دارد که تمام قطعات آن تقریباً مشابه قطعات سیستم قبلی است با یک سری تفاوت در نوع ساب تانک و در برخی موارد نوع  شیر برقی که از نوع شیر 4 راه می‌باشد و پمپ هوای آن نیز در سیستم‌های قدیمی تر دائم کار است و در سیستم‌های جدید فشار منفی یک پمپ هوا معمولی و یک مخزن خلاء را مکش میکند، همچنین ساب‌تانک ها نیز برعکس سیستم خلاء بالای سرهد قرار میگیرد.

شرح کوتاهی بر کار سیستم جوهر رسانی فشار منفی

شرح کار این سیستم بدین صورت است که ساب‌تانک بالای سر هد قرار میگیرد و هد به هر میزان جوهر نیاز داشته باشد به آن برسد و فقط یک پمپ هوای دائم کار(در سیستم‌های قدیمی فشارمنفی) و سیستم پمپ هوا مخزن خلاء (در سیستم‌های جدید فشارمنفی)، خلاء کنترل‌شده بالای ساب‌تانک، منیسک جوهر رو سر نازل‌ها نگه میداره(یا به عبارت ساده‌تر،جوهر را با فشار تنظیم شده از داخل هد به سمت بالا میکشد تا از سرهد نیز جوهر به صورت قطره پائین نریزد) با این توضیح که یک شیر پنوماتیک فشار هوای مکش را تنظیم میکند.

سوالات متداول درباره سیستم جوهررسانی

پمپ جوهر چه کاری انجام می‌دهد و چه کاری نه؟

پمپ جوهر فقط جوهر را از دبه یا مخزن اصلی تا ساب‌تانک می‌رساند. مسیر کوتاه ساب‌تانک تا هد هیچ ربطی به این پمپ ندارد و با خاصیت موئینگی و خلاء کار می‌کند.

جوهر از ساب‌تانک به هد نمی‌رسد، مشکل از پمپ جوهر است؟

معمولاً نه. اگر ساب‌تانک پر است ولی جوهر به هد نمی‌رسد، اول حباب هوا در شلنگ کوتاه ساب‌تانک به هد و سطح ساب‌تانک را بررسی کنید، بعد فیلتر داخل دمپر و خود هد. پمپ فقط وقتی مقصر است که ساب‌تانک خالی بماند.

تفاوت سیستم جوهررسانی سالونت‌بیس و اکوسالونت چیست؟

در سالونت‌بیس، پمپ جوهر را از دبه به ساب‌تانک روی کرئیج می‌رساند و هدگرفتگی با فشار پمپ هوا و شیر برقی (پرج) رفع می‌شود. در اکوسالونت، جوهر از بالک به کارتریج و بعد دمپر می‌رسد و هدگرفتگی با چسبیدن کپ به زیر هد و مکش جوهر برطرف می‌شود.

تفاوت ساب‌تانک جوهر و ساب‌تانک هوا چیست؟

ساب‌تانک جوهر جوهر لحظه‌ای هد را تامین می‌کند و با شناور خودش به پمپ اطلاع می‌دهد کی پمپاژ کند. ساب‌تانک هوا فقط در بعضی دستگاه‌ها هست و اگر شناور ساب‌تانک‌های جوهر درست کار نکند و جوهر OverLoad شود، با آلارم دادن باعث قطع برق پمپ‌های جوهر می‌شود.

پمپ جوهر ۳ وات را می‌شود با ۷ وات عوض کرد؟

بله. هر دو برای جوهر سالونت‌بیس‌اند و در همه دستگاه‌ها قابل استفاده‌اند. تنها تفاوتشان دبی است: حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر در دقیقه برای ۳ وات و ۳۰۰ تا ۴۰۰ برای ۷ وات.

هر چند وقت یک‌بار دمپر هد را عوض کنیم؟

چون داخل دمپر یک فیلتر بسیار کوچک هست، معمولاً هر ۶ تا ۹ ماه تعویض می‌شود. زمان دقیق به کیفیت جوهر و استفاده از فیلتر در مسیر بستگی دارد.

شیر برقی (مگنت هوا) در سیستم جوهررسانی چه نقشی دارد؟

در حالت چاپ و آماده‌به‌کار، ساب‌تانک را به خروجی هوا وصل می‌کند. وقتی پرج می‌زنید و برق ۲۴ ولت می‌رسد، مسیر عوض می‌شود و هوای پمپ هوا به ساب‌تانک می‌رسد و جوهر را به سمت هد می‌راند. توضیح کامل در بخش شیر برقی آمده.

مطالعه پیشنهادی
همچنین اگر می‌خواهید به‌صورت تخصصی با نقش فیلتر جوهر در دستگاه‌های چاپ، انواع فیلترها، زمان تعویض و اهمیت آن‌ها در جلوگیری از آسیب هد آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم حتماً مقاله زیر را مطالعه کنید:
اهمیت فیلتر در دستگاه‌های جوهرافشان (راهنمای تخصصی)

یک دیدگاه درباره “سیستم جوهررسانی، قطعات و شرح وظایف آنها”

  1. اکبر گفت:

    کارتون عالیه
    کاش همه سایتها اینجوری مقالات بدرد بخور و مفید میذاشتند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *